วัดอุทัยธาราม พื้นที่สำคัญทางประวัติศาสตร์กับเส้นทางการคมนาคมเมืองสงขลาในอดีต และพัฒนาการทางสังคมและชุมชนท้องถิ่น

ชุมชนเกษตรกรรม มีป่าไม้ที่อุดมสมบูรณ์ มีดอยฟ้างาม ชาวบ้านใช้ชีวิตอย่างเรียบง่ายและพอเพียง

แม่กลองน้อย จากหมู่บ้านเกษตรกรรมในอดีตสู่การประยุกต์ผลผลิตทางการเกษตรเป็นผลิตภัณฑ์แปรรูป "กาแฟทีลอซู" เมล็ดกาแฟจากป่าตะวันตก สินค้าขึ้นชื่อประจำชุมชน

ชุมชนเล็ก ๆ บนดอยสกาด หนึ่งในจุดหมายปลายทางของเหล่านักท่องเที่ยวที่เดินทางมาเยือนอำเภอปัว พักผ่อนนอนโฮมสเตย์บรรยากาศอบอุ่นเรียบง่ายตามวิถีชุมชน

หมู่บ้านกะเหรี่ยงที่ตั้งอยู่ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร ชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์ที่ยังคงวิถีชีวิต วัฒนธรรม ประเพณีดั้งเดิมไว้อย่างเหนียวแน่น

ชุมชนลุ่มน้ำวังอีกทั้งเป็นชุมชนที่มีความอุดมสมบูรณ์ มีระบบนิเวศที่ดี และเป็นพื้นที่จุดสำคัญบ่งบอกว่า เข้าเขตเมืองของลำปางแล้ว จากแลนด์มาร์ค ชามตราไก่ ที่เป็นของดีประจำจังหวัด

ภายในชุมชนมีโรงเรียนวัดหัวฝาย ซึ่งเปิดทำการสอนตั้งแต่ชั้นอนุบาล จนถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ภายในชุมชนยังมีวัดหัวฝายซึ่งเป็นสถานที่สำคัญในการทำกิจกรรม และมีกลุ่มอาชีพการทำขิง เป็นผลิตภัณฑ์หมู่บ้าน

ชุมชนเก่ามีโบราณสถานสำคัญในสมัยอยุธยา และยังมีภาพ Street Art ฝีมือศิลปินชาวเพชรบุรีวาดไว้ตามจุดต่าง ๆ ในตลาดอีกด้วย

ศิลปสถาปัตยกรรมล้านนาที่ผสมผสานกับศิลปสถาปัตยกรรมไตลื้อ และวิถีชีวิตของชาวไตลื้ออันเป็นเอกลักษณ์ ทั้งประเพณี ความเชื่อ วัฒนธรรม การแต่งกาย และอาหาร

พื้นที่ป่า ถ้ำ วัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นของคนไทใหญ่