บ้านท่าไทร ชุมชนเก่าแก่ที่มีประวัติศาสตร์การตั้งถิ่นฐานของคนในชุมชนมาตั้งแต่ก่อนสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 

ชุมชนไทยเบิ้งบ้านโคกสระน้อย เป็นชุมชนพหุวัฒนธรรมที่มีการผสมผสานระหว่างวัฒนธรรม ประเพณี พิธีกรรม และอัตลักษณ์พื้นถิ่นของชาวลาวเดิมเข้ากับชาวไทยอีสาน และชาวไทยภาคกลาง 

ชุมชนที่ดำรงวิถีตามประเพณีทางภาคอีสาน อีกทั้งยังปรากฏมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม หมอลำสินไซ ที่นำมาบูรณาการพัฒนาพื้นที่ป่าสู่อุทยานการเรียนรู้สินไซ

ชุมชนขนาดใหญ่ริมทะเลอ่าวไทย กับตำนานเรื่องเล่าประวัติศาสตร์ท้องถิ่น และภูมิทัศน์ชุมชนที่น่าสนใจ

ชุมชนมีความเข้มแข็ง ส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ โดยมีวัดวงค์เมธาเป็นที่ยึดเหนี่ยวทางจิตใจ ให้กับชาวบ้าน และมีกิจกรรมทางศาสนาทุกเทศกาล เช่น ประเพณีเข้าออกพรรษา ประเพณีทอดกฐินหรือทอดผ้าป่า ประเพณียี่เป็ง

หมู่บ้านวัฒนธรรมชาวไทยอง ที่ตั้งหอไตรวัดล่ามช้าง 1 ใน 10 หอไตรที่ได้รับขนานนามว่าวิจิตรงดงามมากที่สุดในจังหวัดลำพูน

ด้วยความเชื่อท้องถิ่นที่ยังคงผูกติดจิตวิญญาณการนับถือผีบรรพบุรุษจึงปรากฏ พิธีการเลี้ยงผีปู่ตา พิธีกรรมสัญลักษณ์แห่งการนับถือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ยังคงจัดขึ้นเป็นประจำทุกปี 

บ้านวังมุย สถานที่ตั้งวัดชัยมงคลหรือวัดวังมุย สถานที่ประดิษฐานรูปเหมือนขนาดเท่าองค์จริงของครูบาเจ้าศรีวิชัย สิริวิชโย และหลวงปู่ครูบาชุ่ม โพธิโก

“นอนบ้านดิน ชมทะเลหมอกบ้านเขาฝาชี”  ชุมชนแหล่งท่องเที่ยวศึกษาเส้นทางร่องรอยทางประวัติศาสตร์ พื้นที่ยุทธศาสตร์ฐานทัพญี่ปุ่นตั้งแต่สมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 วิสาหกิจชุมชนเลื่องชื่อผลิตภัณฑ์สินค้าจากบ้านดิน 

วัดมหาวัน สถานที่ประดิษฐานพระรอดหลวงคู่เมืองลำพูนมานานนับ 1,400 ปี ต้นตำนานแห่งพระรอดเมืองลำพูน พระเครื่องชื่อดังที่นักสะสมพระเครื่องต่างต้องการมีไว้ครอบครอง 

ชุมชนชานเมืองที่มีความเป็นมายาวนานก่อนการตั้งเมืองมีการเคลื่อนย้ายพื้นที่เพื่อหาพื้นที่ตั้งบ้านที่เหมาะสมกับการตั้งบ้านเรือนในทุกๆด้าน ปัจจุบันยังเป็นพื้นที่รองรับการขยายตัวของเมืองมหาสารคามที่เติบโตขึ้นเรื่อยๆ

โบราณสถานที่ตั้งอยู่ในเขตพื้นที่ของชุมชน คือ วัดช้างค้ำ หรือที่เรียกกันว่า วัดกานโถมกุมกามภิรมณ์ แหล่งกำเหนิดการค้นพบเมืองโบราณเวียงกุมกาม